Saint Vyasarajaru
ನವವಿಧಭಕ್ತಿ
--
ಹರಿದಾಸರು
ಕಂಡ ನವ ವಿಧ ಭಕ್ತಿ
The Nine Forms of Devotion as Perceived by
the Haridasas
ಶ್ರವಣಂ
ಕೀರ್ತನಂ ವಿಷ್ಣೋಹೋ ಸ್ಮರಣಂ
ಪಾದಸೇವನಂ l
ಅರ್ಚನಂ
ವಂದನಂದಾಸ್ಯಂಸಖ್ಯಮಾತ್ಮ ನಿವೇದನಮ್
ll
- ಭಾಗವತ
ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸರು
ಭಕ್ತಿಯ ಒಂಭತ್ತು ಮಜಲುಗಳನ್ನು
ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
ಭಕ್ತಿಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದೆ
ಹೆಸರಾದ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ
ಹರಿದಾಸರು ನಮಗಾಗಿ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ
ವಿಸ್ತೃತವಾದ ನಿರೂಪಣೆ
ಸಾಹಿತ್ಯದುದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡಿದೆ.
ಈ
ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೋಕಾನುವಾದವನ್ನೆ
ಪುರಂದರರು ತಮ್ಮ ಒಂದು ಉಗಾಭೋಗದಲ್ಲಿ
ಹೇಳಿದರು.
ಹರಿಶ್ರವಣ
ಕೀರ್ತನ ಹರಿನಾಮ ಸ್ಮರಣ
ಹರಿಪಾದಸೇವನ
ಹರಿಪೂಜಾ ವಂದನ
ಹರಿದಾಸ್ಯ
ಸಖ್ಯತ್ವ ಹರಿಗಾತ್ಮಾರ್ಪಣ
ಹರಿಭಕ್ತಿಯೇ
ಮುಕ್ತಿಪಥ ತತ್ತ್ವ
ಪುರಂದರವಿಟ್ಠಲನೆ
ಪರಮಾತ್ಮ ಸಿದ್ಧ
ವರಮಧ್ವಮತ
ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿಯೊಳ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ
ll -
ಶ್ರೀಪುರಂದರದಾಸರು
Saint Purandara Dasaru
ಶ್ರೀವ್ಯಾಸರಾಜ
ಯತಿವರೇಣ್ಯರು
ಹೇಳಿದ 'ಅಮಲಾಭಕ್ತಿಶ್ಚ
ತತ್ಸಾಧನಂ'
ಎಂಬಲ್ಲಿ
ಭಕ್ತಿಯೊಂದೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ
ಸಾಧನವೆಂದಿರುವರು.
ಏಕೆಂದರೆ
ಭಗವಂತ 'ಭಕ್ತೈಕವಸ್ಯ
ಪ್ರಭುಹು'
ಆದ್ದರಿಂದ
ಶ್ರೀಮದಾಚಾರ್ಯರು ಭಕ್ತಿಯ
ಲಕ್ಷಣವನ್ನು-
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಸ್ತು
ಸುದೃಢಹ ಸರ್ವತೋಧಿಕಃ l
ಸ್ನೇಹೋಭಕ್ತಿರಿತಿ
ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತಯಾ ಮುಕ್ತಿರ್ನಚಾನ್ಯಥಾ
ll
ಎಂದಿರುವರು.
ನವವಿಧವಾದ
ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು
ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಸಾಧಕರಿಂದ
ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿಸಿ ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡಿಸುವವನು
ಭಗವಂತನೆ.
ಭಗವಂತನ
ಬಗ್ಗೆ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ
ಮಜಲುಗಳಿಂದ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೆ
ಸಾಧನೆ ಎನಿಸಿದೆ.
ಭಕ್ತಿಯ
ಲಕ್ಷಣಗಳು ಆಗಿವೆ.
ಒಂದೊಂದರ
ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೆಲ ಹರಿದಾಸರ
ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ.
Saint Jagananatha Dasaru
ಶ್ರವಣ
ಭಕ್ತಿ:
ಅದ್ಭುತವಾದ
ರಮಾಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದಲೂ ಸಾಕಲ್ಯೇನ
ತಿಳಿಯಲಶಕ್ಯವಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ
ಮಹಾತ್ಮ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೇಳುವುದು
ತಿಳಿಯುವುದು ಇದಾಗಿದೆ.
ಕಾರಣ-'ಶ್ರವಣ
ಮನಕಾನಂದವೀವುದು l
ಭವಜನಿತ
ದುಃಖಗಳ ಕಳೆವುದು'
-
ಶ್ರೀಜಗನ್ನಾಥದಾಸರು
ಮಾತಿನಲ್ಲಿ
ಹರಿದಾಸತನ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುದಾಸತನ
l -
ಶ್ರೀನ.ಈ
ಭಕ್ತಿಯು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಆದರೆ
ಮೊದಲು ಕಡೆ ಇಲ್ಲದ್ದು.
ಅದಕ್ಕೆ
'ಹರಿಕಥಾ
ಶ್ರವಣ ಮಾಡೊ ನಿರಂತರ'
ಎಂದದ್ದು.
ಹರಿಕಥಾ
ಶ್ರವಣ ಮಾಡೊ l
ಪಾಡೋ
l
ಶ್ರೀಪುರಂದರದಾಸರು
ವಿಶಾಲ
ಕರ್ಣಕೆ ಭೂಷಣ ವಿಷ್ಣುಕಥೆಯು l
-
ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು
Saint Gopala Dasaru
ಕೀರ್ತನಭಕ್ತಿ:
ಭಗವಂತನ
ಗುಣಗಾನ,
ನಾಮಸ್ಮರಣೆ,
ಅನಂತ
ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು,
ಭಜಿಸುವುದು
ಆಗಿದೆ.
'ಲಕಿಮೀಲೋಲ
ತನ್ನ ಭಕುತರು ಮಾಡುತಿಹ ಸಂಸ್ತುತಿಗೆ
ಹಿಗ್ಗುವನು'
ಹಿಗ್ಗಿ
ಭಕ್ತರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುವನು.
ಮಾತು
ಮಾತಿಗೆ ಕೇಶವ ನಾರಾಯಣ ಮಾಧವ
ಎನಬಾರದೆ .....l
- ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜರು
ನಾಲಿಗ್ಗೆ
ಭೂಷಣ ನಾರಾಯಣನಾಮll
- ಶ್ರೀಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು.
ಅ
ಮೊದಲು ಕ್ಷ ಕಾರಾಂತ ಈ ಮಹಾ ವರ್ಣಗಳೆಲ್ಲ
ಸ್ವಾಮಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮವೆಂದು
ತಿಳಿದವಗೆ ಆನಂದಾ ಆನಂದಾ l
- ಶ್ರೀವಿಜಯದಾಸರು
ಕಲಿಯುಗದೊಳು
ಹರಿನಾಮವ ನೆನೆದರೆ ಕುಲಕೋಟಿಗಳು
ಉದ್ಧರಿಸುವುವು ll ಶ್ರೀಪುರಂದರದಾಸರು.
Saint Vadiraja Tirtha
*ಸ್ಮರಣ
ಭಕ್ತಿ :*ಭಗವಂತನ
ಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಣೆಯು
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ
ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಹರಿಯ
ಸ್ಮರಣೆ ಸದಾ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವ
ಚಿಂತೆ ಇರದು.
ಕಾರಣ-
ಶ್ರೀಜಗನ್ನಾಥದಾಸರು
ವಾಸುದೇವನ
ಗುಣಸಮುದ್ರದೊಳೀಸಬಲ್ಲವ
ಭವಸಮುದ್ರ
ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ದಾಟುವನು ll
-
ಎನ್ನ
ಹೃದಯಕಮಲದೊಳು ನಿಂದಿರೊ ಹರಿಯೇ
ll
-ಶ್ರೀಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು
ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜರು
ಬಯಸಿದ್ದು ಇದನ್ನೆ-
ಅಚ್ಯುತನೆ
ನಾ ನಿನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ
ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ
ಹರಿಯೆಂಬ ಸ್ಮರಣೀಯೊ
ರಕ್ಷಿಸೊ
ಲಕ್ಶ್ಮೀರಮಣ ll
Saint Vijaya Dasaru
ಹರಿಪದವ
ನೆನೆವಂಗೆ ನರಕದ ಭಯವಿಲ್ಲ l
- ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜರು
ಜೇನಿನೊಳಗೆ
ಬಿದ್ದ ನೊಣದಂತೆ ಸತಿಸುತ ಜನಪಾಶ
l –
ಶ್ರೀ
ವ್ಯಾಸರಾಜರು
ಕರ್ನಾಟಕದ
ಸಂತ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯವಾದ
'ಹರಿದಾಸ
ಸಾಹಿತ್ಯ'ದಲ್ಲಿ,
ದೈವವನ್ನು
ಅನುಭವಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು
'ನವವಿಧ
ಭಕ್ತಿ'ಯು
(ಭಕ್ತಿಯ
ಒಂಬತ್ತು
ಬಗೆಗಳು)
ಪ್ರಮುಖ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ
ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದ್ವೈತ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ
ಭದ್ರವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಮತ್ತು
ಶ್ರೀಮದ್
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಿಂದ
ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು,
ಶ್ರೀ
ಪುರಂದರದಾಸರು,
ಶ್ರೀ
ಕನಕದಾಸರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರಂತಹ
ಹರಿದಾಸರು ಸರಳವಾದ,
ದೈನಂದಿನ
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಗಳಾಗಿ
(ದೇವರನಾಮಗಳು,
ಸುಳಾದಿಗಳು
ಮತ್ತು ಉಗಾಭೋಗಗಳು)
ರೂಪಿಸಿದರು.
ಸಾಮಾನ್ಯ
ಜನರನ್ನು ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದತ್ತ
ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಒಂಬತ್ತು ಬಗೆಯ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮಾನವನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸ್ವಭಾವಗಳಿಗೆ
ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹರಿದಾಸರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ
ಒಂದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೂ, ಶ್ರೀಹರಿಯ
ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅದು ಸಾಕು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹರಿದಾಸರು ಬೋಧಿಸಿದ ಭಕ್ತಿಯ ಒಂಬತ್ತು ಬಗೆಗಳು
1. ಶ್ರವಣಂ (ಆಲಿಸುವಿಕೆ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮಗಳು, ಮಹಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳನ್ನು
ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಲಿಸುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಹರಿದಾಸರು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ದೈವಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು
(ಕಥಾ ಶ್ರವಣ) ಕೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾದ ಪವಿತ್ರ ಸಾಧನಗಳೆಂದು
ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಚನೆಯಾದ "ಕಥಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡೋ"
ಎಂಬ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ, ಪುರಂದರ ದಾಸರು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಲೌಕಿಕವಾದ ವ್ಯರ್ಥ
ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಬದಲಾಗಿ ದೈವಿಕ ಪ್ರವಚನಗಳೆಂಬ ಅಮೃತವನ್ನು
ಸವಿಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕರ್ಮಜನ್ಯವಾದ
ಮಲಿನತೆಗಳು ತೊಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ.
2. ಕೀರ್ತನ (ನಾಮಸ್ಮರಣೆ / ಹಾಡುವುದು)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಭಗವಂತನ ನಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ
ಪಠಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಾಡುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಇದು ಹರಿದಾಸ ಚಳುವಳಿಯ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಆಗಿದೆ.
ತಂಬೂರಿ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಾಡುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ
ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಠಿಣವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಿಂತ, ಭಾವಪೂರ್ಣವಾದ
ಪರಮಾನಂದದೊಂದಿಗೆ ಹರಿನಾಮಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಹೃದಯವನ್ನು
ಹೆಚ್ಚು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು ರಚಿಸಿದ "ಲೋಕಭರಿತನು"
ಎಂಬ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು; ಇದು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನ
ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ.
3. ಸ್ಮರಣಂ (ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ದಿನವಿಡೀ ದೇವರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಎಡೆಬಿಡದೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ
ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಸ್ಥಿತಿ.
"ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದೇ ಸಾಲದೇ" ಎಂಬ ಅಮರ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ,
ಪುರಂದರ ದಾಸರು ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಸಾರುತ್ತಾರೆ: ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳ
ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಠಲನ ನಾಮವನ್ನು
ಸ್ಮರಿಸುವುದೊಂದೇ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ದುಃಖಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಕು.
4. ಪಾದ ಸೇವನಂ (ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಭಗವಂತನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು,
ಅಥವಾ ಆತನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆತನ ರೂಪವೆಂದು
ಭಾವಿಸಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು,
ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ 'ಪಾದ ಸೇವನಂ'.
"ಬಿಡೆ ನಿನ್ನ ಪಾದವ" ಎಂಬ ದೇವರನಾಮದಲ್ಲಿ, ಹರಿದಾಸರು
"ನೀನು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದರೂ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ
ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಗವಂತನ
ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅನುಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು
ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಅರ್ಚನ (ಪೂಜೆ / ಸಮರ್ಪಣೆ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಭಕ್ತಿ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು
ದೇವರಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಹರಿದಾಸರು ಬಾಹ್ಯ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು
ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ದೇಶವು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.
ಆಚರಣೆಗಳು ಆಳವಾದ ಆಂತರಿಕ ಅನುಭೂತಿಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಧೂಪಾರತಿಯ ನೋಡುವ" ಎಂಬ ಕೀರ್ತನೆಯು, ದೇವರಿಗೆ
ಆರತಿ ಬೆಳಗುವುದನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾರ
ಆನಂದವನ್ನೂ, ಆ ದಿವ್ಯಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ
ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವವನ್ನೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
6. ವಂದನಂ (ನಮಸ್ಕಾರ / ವಂದನೆ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ದೈವದ ಮುಂದೆ ತಲೆಬಾಗಿ, ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು
ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಇದು ದೈಹಿಕ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಮ್ಮಿಕೆಯ
ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ
ತಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಕ್ತನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಮಸ್ಕಾರದ ಭಾವವನ್ನು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರಂಭಿಕ
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆಯಾದ "ವಂದಿಸುವುದಾದಿಯಲ್ಲಿ" (Vandisuvudadiyali)
ಎಂಬ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
7. ದಾಸ್ಯ (ಸೇವಕಭಾವ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ದೇವರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಮತ್ತು ವಿನಮ್ರ ಸೇವಕನಾಗಿರುವ
ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: 'ದಾಸ' ಎಂದರೆ ಸೇವಕ ಎಂದರ್ಥ; ಹೀಗಾಗಿ 'ದಾಸ್ಯ'ವು
ಈ ಇಡೀ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ದಾಸರು
ಈ ಭಾವದ ಸಾಕಾರಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ
ಕೀರ್ತನೆಯಾದ "ಇನ್ನು ದಯ ಬಾರದೆ..." ಎಂಬಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯಜಮಾನನ
ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇವಕನಂತೆ, ಯಜಮಾನನ
ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮೊರೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ.
8. ಸಖ್ಯಂ (ಸ್ನೇಹ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತವಾದ, ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ಣ ಸ್ನೇಹವನ್ನು
ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ದೈವದ ಬಗೆಗಿನ ಭಯ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ
ಗೌರವಭಾವದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ದೇವರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ
ಕಾಣುವುದು 'ಸಖ್ಯಂ' ಭಕ್ತಿಯ ವಿಶೇಷತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ
ಸಂತೋಷ, ಕೋಪ, ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಹರಿದಾಸರು ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತನೊಂದಿಗೆ
ವ್ಯವಹರಿಸುವಂತೆ, ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೆ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಂದಿಸುವ (ನಿಂದಾ ಸ್ತುತಿ)
ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
9. ಆತ್ಮ ನಿವೇದನ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿ)
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಒಬ್ಬರ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದು.
ಹರಿದಾಸರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಇದು ಅಂತಿಮ ಹಂತ (ಸೋಪಾನ)ವಾಗಿದ್ದು,
ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾದ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವು ದೈವಿಕ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿ
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು
ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ 'ಆತ್ಮ ನಿವೇದನ' ಎಂದು ಹರಿದಾಸರು
ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವೂ ವಿಠಲನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಶರಣಾಗತಿಯು
ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಮುಕ್ತಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
--------------- Hari Om -------------
